Cách chăm sóc trẻ bị sốt

Các gia đình có trẻ nhỏ rất lo lắng khi trẻ bị sốt cao, quấy khóc và bỏ ăn. Trong từng trường hợp cụ thể, cần xem xét kỹ để tìm ra nguyên nhân trẻ bị sốt. Việc dùng quá nhiều loại thuốc hạ sốt có thể gây ra những tác dụng có hại đến sức khỏe của trẻ.

Sốt là một trong những triệu chứng thường gặp ở trẻ em trong nhiều bệnh cảnh khác nhau. Nếu trẻ sốt cao liên tục sẽ rất nguy hiểm vì có thể xảy ra các cơn co giật. Đối với trẻ nhỏ, paracetamol được ưu tiên lựa chọn đầu tiên vì có tác dụng hạ sốt nhanh và dung nạp tốt nhất.

Liều lượng của thuốc hạ sốt phải phù hợp với cân nặng của trẻ

Khi trẻ sốt cao, việc dùng paracetamol phải tuân theo liều lượng quy định là 15mg cho mỗi kg cân nặng của trẻ trong mỗi 6 tiếng, tức là mỗi 6 tiếng cho trẻ dùng một lần. Ví dụ trẻ nặng 20kg thì cứ cách 6 giờ cho trẻ dùng 300mg paracetamol, không nên nôn nóng cho trẻ dùng đồng thời nhiều loại thuốc hạ sốt sẽ dẫn đến vượt quá liều quy định bởi vì paracetamol dùng liều cao liên tục gây độc cho gan. Cho dù dùng dạng thuốc hạ sốt nào cũng cần quan tâm đến tổng liều paracetamol xem có vượt quá ngưỡng quy định hay không.

trẻ bị sốt phải làm sao

Cần lưu ý đến thành phần của các thuốc hạ sốt cho trẻ

Các biện pháp hạ sốt không dùng thuốc

Ngoài việc dùng thuốc hạ sốt để hạ nhiệt độ cho trẻ còn có các biện pháp vật lý không dùng thuốc. Nếu nhiệt độ của trẻ vượt quá 38,5°C, cần cho trẻ ở trần hoặc mặc quần áo mỏng nhẹ, thấm mồ hôi, ở trong phòng thoáng nhưng phải kín gió. Cho trẻ uống nhiều nước. Có thể cho uống Oresol pha đúng hướng dẫn.

Nếu trẻ vẫn tiếp tục sốt cao, có thể cho trẻ tắm trong chậu ở nơi kín gió với nhiệt độ của nước thấp hơn nhiệt độ cơ thể trẻ khoảng 2°C. Nhiều bà mẹ sợ khi trẻ đang sốt thì không được đụng đến nước, nhưng đây chính là biện pháp hạ sốt tốt nhất khi trẻ đang sốt cao. Tất nhiên, cần chú ý giữ cho trẻ ở tư thế thoải mái, không bị ảnh hưởng đến các chức năng sinh tồn khác.

Cẩn thận dị ứng da khi dùng miếng dán

Cũng có thể dùng miếng dán hạ sốt. Tuy nhiên biện pháp này không khuyến khích vì đôi khi làm hại da của trẻ, một số trẻ đã bị dị ứng, mẩn đỏ. Hiện nay, có nhiều loại miếng dán hạ sốt được bày bán ở các siêu thị, nhà thuốc. Đa số các miếng dán hạ sốt tạo cảm giác mát lạnh, chứa thành phần hydrogel, một số loại có tinh dầu, vì thế khi đắp lên trán, bé có thể có cảm giác khó chịu.

Sử dụng miếng dán hạ sốt cho trẻ không có hiệu quả cao. Với trẻ nhỏ nên hết sức cẩn trọng vì da trẻ mỏng và nhạy cảm. Nếu trẻ bị dị ứng thì việc chữa hạ sốt không có tác dụng mà chữa dị ứng da cho bé còn phải trả giá cao hơn gấp nhiều lần. Miếng dán hạ sốt chỉ là dùng dán ngoài nên khả năng chữa sốt rất hạn chế, không giải quyết tận gốc đến cơ chế điều nhiệt của cơ thể như thuốc hạ sốt.

Hiện chưa có công trình khoa học nào chứng minh miếng dán hạ sốt có thể thay thế được thuốc trong điều trị sốt ở cả trẻ em và người lớn. Một số trường hợp sốt quá cao mà chỉ cho hạ sốt bằng miếng dán hạ sốt trẻ có thể bị co giật.

Đường đưa thuốc hạ sốt vào cơ thể trẻ

Có thể dùng các dạng thuốc khác nhau, không nhất thiết phải dùng đường uống. Đối với dạng tiêm chỉ sử dụng trong bệnh viện hoặc cơ sở y tế có đầy đủ phương tiện cấp cứu chống sốc. Dạng thuốc nhét hậu môn có nhiều ưu điểm vì bé ít bị nôn trớ, tác dụng nhanh. Cách sử dụng thuốc nhét hậu môn rất đơn giản: để viên thuốc trong ngăn mát tủ lạnh vài phút, bóc viên thuốc, cầm viên thuốc hướng đầu đạn vào hậu môn, nhét viên thuốc lọt vào hậu môn. Trước khi đặt thuốc cần vệ sinh sạch sẽ hậu môn của trẻ. Đặt tư thế mông trẻ dốc lên để dễ dàng đặt thuốc và phải nhẹ nhàng khi đặt. Có những trường hợp cháu bé gồng người lên khi bị đặt thuốc nên bố mẹ dùng sức để đưa thuốc vào hậu môn làm cho bé bị đau. Ngoài ra, khi  bị bệnh tiêu chảy, bệnh gan, bị bệnh về thận… hay dị ứng thuốc paracetamol thì không nên dùng thuốc đặt hậu môn.

Những lưu ý khi hạ sốt cho trẻ

Khi trẻ sốt cao đến 38,5°C nên dùng khăn thấm nước để lau người cho bé, nhất là các bộ phận như nách, bẹn. Tuyệt đối không mặc nhiều quần áo, nên mặc thoáng mát. Nên cởi bớt đồ cho trẻ, chứ không nên cởi hết, sau đó nhanh chóng cho trẻ đến cơ sở y tế gần nhất. Không chườm đá hay dầu gió và tránh gió cho trẻ.

trẻ bị sốt

Lau mát cho trẻ là cách hạ sốt hiệu quả

Nếu trẻ bị sốt kèm triệu chứng khác cha mẹ cần đưa con đến cơ sở y tế để được thăm khám. Còn với trường hợp sốt đơn thuần cũng nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được chỉ định dùng thuốc hợp lý. Nếu trẻ sốt cao nhưng vẫn tỉnh táo thì không nên quá lo lắng. Nên nhớ, liệu pháp vật lý lau mát (bằng nước ấm) cho trẻ phối hợp với dùng thuốc đúng quy định sẽ có hiệu quả tốt và an toàn cho trẻ. Tuyệt đối không dùng cùng lúc nhiều loại thuốc hạ sốt dễ gây tai biến nguy hiểm và ảnh hưởng đến chức năng gan, thận của trẻ em vốn đang còn tiếp tục hoàn thiện.

ThS. Lê Quốc Thịnh

Menu