Tác hại của việc sử dụng điện thoại đối với con người

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đặt ra vấn đề nguy cơ sức khỏe có liên quan đến việc dùng điện thoại di động do số người dùng tăng nhanh chóng và điện thoại di động trở nên thông dụng trong cuộc sống.

Các nhà khoa học tiếp tục đánh giá bất cứ nguy cơ sức khỏe nào liên quan với dùng điện thoại và họ tập trung vào vấn đề mầm bệnh, tai nạn giao thông, ung thư, bức xạ điện từ, tác động sức khỏe khác như thay đổi hoạt động não và rối loạn giấc ngủ. Rất nhiều tranh luận trái chiều quanh các tác động sức khỏe của dùng điện thoại di động.

Tại sao điện thoại di động lại bị nghi ngờ gây tác hại lên sức khỏe?

Người ta đặt vấn đề là điện thoại di động có thể gây tác động xấu cho sức khỏe và thậm chí gây ung thư, bởi ba lý do chính sau:

– Điện thoại di động phát ra các bức xạ radio (sóng radio), một dạng bức xạ không ion, từ bộ phận thu phát sóng (anten). Những bộ phận cơ thể gần nhất với anten có thể hấp thu năng lượng này.

– Số lượng người dùng điện thoại di động tăng lên nhanh chóng. Theo Hiệp hội viễn thông quốc tế thì có hơn 400 triệu thuê bao điện thoại ở Hoa Kỳ năm 2017 và hơn 5 tỉ người dùng điện thoại trên toàn cầu.

– Theo thời gian, số lượng cuộc gọi mỗi ngày, độ dài mỗi cuộc gọi và số lượng thời gian dùng điện thoại cũng tăng lên. Số lượng các trạm thu phát sóng cũng tăng để truyền tín hiệu không dây nên tiếp xúc bức xạ điện từ của người sử dụng ngày càng nhiều.

tác hại của điện thoại

Cơ thể con người hấp thu năng lượng từ các thiết bị phát ra các sóng điện từ này. Qua nhiều nghiên cứu xem xét tác động của bức xạ không ion hóa từ rada, lò vi sóng, điện thoại di động và các nguồn khác thì chưa có bằng chứng để xác định bức xạ không ion hóa tăng nguy cơ ung thư ở người.

Chỉ duy nhất tác động sinh học được công nhận của bức xạ điện từ trên người là gây nóng, giống như lò vi sóng làm nóng thức ăn là một ví dụ. Tuy nhiên, không thể đo sự tăng nhiệt độ cơ thể và vì thế không thiết lập được ảnh hưởng của bức xạ điện từ lên cơ thể con người.

Bức xạ điện từ do dùng điện thoại có thể gây ung thư não?

Năm 2011, Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp bức xạ điện thoại di động vào nhóm có thể gây ung thư, nghĩa là có thể có nguy cơ sinh ung thư và cho rằng cần phải thực hiện thêm nghiên cứu trong thời gian dài hơn.

Một nghiên cứu ở Đan Mạch trên hơn 358.000 người dùng điện thoại để xem tần xuất bị ung thư não từ dữ liệu đăng ký ung thư quốc gia Đan Mạch, nhận thấy không có mối liên quan nào giữa dùng điện thoại di động và tần suất u tế bào thần kinh đệm, u màng não và u thần kinh thính giác, thậm chí khảo sát trong số những người dùng điện thoại trên 13 năm. Xem thêm báo cáo đầy đủ tại đây.

Theo Hội ung thư Hoa Kỳ thì phân loại của IARC có nghĩa là có thể có vài nguy cơ liên quan nhưng bằng chứng thì không đủ mạnh để kết luận nguyên nhân và cần phải nghiên cứu thêm.

Năm 2011, hai nghiên cứu nhỏ đánh giá việc chuyển hóa glucose não ở người sau khi người đó sử dụng điện thoại nhưng cho rằng kết quả trái ngược. Những nghiên cứu trước đây ở động vật thí nghiệm cũng không có bằng chứng bức xạ điện từ tăng nguy cơ ung thư.

Về các tác động của điện thoại di động trên vấn đề sức khỏe thần kinh khác: các nhà khoa học cho thấy dùng điện thoại có thể làm thay đổi hoạt động của não, thời gian phản ứng và giấc ngủ. Những tác động này nhỏ và không đáng kể.

Về tương tác điện từ: khi dùng điện thoại di động quá gần một số thiết bị y tế (như máy tạo nhịp tim, máy khử rung cấy ghép trong cơ thể, các dụng cụ trợ thính) thì có thể có sự tương tác gây rối loạn hoạt động các thiết bị này.

Một nghiên cứu trên tạp chí Environmental Health Perspectives năm 2018 đã công bố những nhận định liên quan trong nghiên cứu gần 700 thanh niên trẻ ở Thụy Sĩ của Viện sức khỏe cộng đồng, tìm thấy mối liên quan giữa tiếp xúc sóng điện từ do các thiết bị truyền thông không dây và hoàn thiện trí nhớ ở trẻ mới lớn.

Sự tiếp xúc với bức xạ điện từ do dùng điện thoại di động tích tụ trên một năm có thể ảnh hưởng bất lợi trên sự phát triển hoàn thiện trí nhớ nghệ thuật ở trẻ mới lớn, khẳng định lại kết quả nghiên cứu trước đây.

Tác hại không mong muốn của điện thoại di động

Điện thoại di động và mầm bệnh: điện thoại không chỉ chứa dữ liệu quan trọng mà nó còn chứa mầm bệnh. Năm 2011, các nhà nghiên cứu ở Đại học London thấy rằng cứ 6 điện thoại di động thì 1 cái bị nhiễm bẩn từ phân như nhiễm E. coli, có lẽ người dùng không rửa tay bằng xà phòng sau khi đi vệ sinh.

Gần đây, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy mầm bệnh sống là vi khuẩn Staphylococcus aureus kháng methicillin (MRSA) trên một số điện thoại di động từ 60 điện thoại của sinh viên ở Khoa Sức khỏe môi trường của South University, Columbia. Vi khuẩn này rất nguy hiểm và dạng kháng methicillin càng nguy hiểm hơn do khó điều trị.

Các chuyên gia khuyến cáo phải rửa tay bằng xà phòng sau khi đi vệ sinh hoặc tiếp xúc vật bẩn rồi mới cầm điện thoại, thường xuyên vệ sinh điện thoại bằng vải sạch.

Điện thoại di động và tai nạn giao thông: nhiều người tạo tình trạng nguy hiểm cho mình khi vừa điều khiển giao thông vừa sử dụng điện thoại. Trong một nghiên cứu gần đây của Trung tâm kiểm soát và phòng bệnh Hoa Kỳ nhận thấy 69% lái xe ở Hoa Kỳ từ 18 – 64 tuổi có nói chuyện điện thoại di động và 31% lái xe có nhắn tin khi lái xe trong vòng 30 ngày trước khi phỏng vấn. Đặc biệt những người dưới 20 tuổi thiếu kinh nghiệm lái xe thì nguy cơ cao hơn và chiếm tỉ lệ cao nhất trong các vụ tai nạn liên quan đến thiếu tập trung.

tác hại của sóng điện thoại đối với con người
Sử dụng điện thoại di động khi lái xe hay đi bộ đều có nguy cơ tai nạn giao thông.

Một nghiên cứu công bố trên Injury Prevention năm 2019 cho thấy một phần ba người đi bộ mất tập trung khi dùng điện thoại di động trong lúc băng qua đường, việc này cũng dẫn đến các vụ tai nạn. Tai nạn giao thông có thể phòng ngừa được bằng hành động đơn giản là không sử dụng điện thoại lúc lái xe hoặc đi bộ ngang đường.

Điện thoại di động và sức khỏe mắt: những dòng chữ nhỏ và màn hình sáng có thể ảnh hưởng đến mắt của người dùng.

Từ khi máy tính di động, điện thoại thông minh và những thiết bị cầm tay khác được thiết kế để đọc trong khoảng cách gần thì mắt người dùng phải thay đổi liên tục điểm nhìn và vị trí dể nhìn rõ hình ảnh, dòng chữ.

Theo Vision Council thì hơn một phần ba người lớn ở Mỹ dành 4 – 6 giờ mỗi ngày cho các thiết bị điện tử. Khi dùng các thiết bị này tăng lên thì các vấn đề về mắt cũng bắt đầu xảy ra nhiều hơn (bao gồm quá tải thị giác). Triệu chứng của quá tải thị giác gồm đỏ mắt hoặc kích ứng, khô mắt, nhìn nhòe, đau lưng, đau cổ và đau đầu.

Một vài cách thức để chống lại sự quá tải mắt do thiết bị điện tử gồm giảm sáng, làm sạch màn hình, giảm ánh sáng xung quanh so với màn hình thiết bị, giữ khoảng cách cố định giữa mắt và màn hình, tăng kích thước của chữ.

Người dùng thiết bị cũng được khuyến cáo giảm nhìn màn hình liên tục theo nguyên tắc “20-20-20”: nghỉ mắt 20 giây cho mỗi 20 phút dùng thiết bị điện tử hoặc khi nhìn cái gì đó ở khoảng cách 5-6 mét.

TS.BS. Bùi Minh Trạng

Scroll to Top