Không chủ quan dịch bệnh do Virus Corona

Dịch bệnh viêm phổi cấp do một chủng mới của virus Corona, là bệnh truyền nhiễm, dễ lây lan theo đương hô hấp, hiện nay chưa có vắc xin phòng bệnh đặc hiệu và chưa có thuốc đặc trị. Tuy vậy, có thể phòng ngừa được với nhiều biện pháp khác nhau, mọi người dân không được chủ quan nhưng chớ quá hoang mang, lo lắng và phải bình tĩnh phòng bệnh.

Virus gây bệnh ở Vũ Hán là gì?

Lần đầu tiên virus Corona mới được phát hiện ở thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc nên được gọi là “Virus Vũ Hán”, hiệu là COVID-19 hoặc nCoV. Trên báo chí quốc tế, người ta thường dùng chữ “coronavirus” như một danh từ chung để chỉ loại virus mới này.

Hiện nay chưa rõ nCoV xuất hiện từ đâu, nhưng các loại coronavirus như vậy thường bắt nguồn từ động vật (vật chủ). Một số thông tin cho biết những người nhiễm bệnh đầu tiên ở Vũ Hán là những người mua sắm tại khu chợ buôn bán động vật ở chợ Huanan Vũ Hán. Vì vậy, các cơ quan y tế và đối tác y tế đang nỗ lực để xác định nguồn gốc của COVID-19.

COVID-19
COVID-19

Virus Corona là một betacoronavirus, giống như MERS và SARS, tất cả đều có nguồn gốc từ vật chủ bởi loài dơi. Tuy vậy, tại chợ Huanan Vũ Hán không có buôn bán dơi, vì vậy, các nhà khoa học đang tích cực nghiên cứu. Nên nhớ là chủng coronavirus chính là chủng của các loại virus gây ra các bệnh đường hô hấp như dịch SARS hay Hội chứng viêm đường Hô hấp Trung Đông (MERS) năm 2012.

Nguồn lây bệnh

Theo hiểu biết ban dầu, hiện nay, nguồn bệnh có thể là động vật mang mầm bệnh, con người tiếp xúc với động vật có mầm bệnh hoặc người tiếp xúc với người mắc bệnh viêm hô hấp cấp do virus Corona mới hoặc người đang mang trong mình chủng virus corona mới.

Đường lây truyền bệnh

Đường lây truyền bệnh COVID-19 ban đầu xuất hiện từ nguồn động vật nhưng có khả năng lây lan từ người sang người. Ở người, virus lây từ người này sang người kia bằng đường hô hấp thông qua tiếp xúc với dịch cơ thể của người bệnh, qua không khí chứa đựng các giọt nước bọt nhỏ li ti bắn ra khi ho, hắt hơi, cười, nói hoặc dụng cụ, sàn nhà có nhiễm COVID-19. Tùy thuộc vào mức độ lây lan của chủng virus, việc ho, hắt hơi hay bắt tay có thể khiến người xung quanh bị phơi nhiễm.

Đối tượng dễ bị lây nhiễm cao COVID-19, trước hết là những người tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân viêm phổi cấp do COVID-19, hoặc người khám chữa, chăm sóc hoặc thăm nuôi người bệnh viêm phổi cấp do COVID-19, hoặc người đang sống trong vùng dịch, người đi từ vùng dịch trở về, hoặc những người đã và đang chung sống, tiếp xúc với người từ vùng dịch trở về mà trong người đã bị nhiễm COVID-19.

Ngoài ra, những người đi cùng phương tiện giao thông (ô tô, máy bay, tàu hỏa..) với người đang mang mầm bệnh COVID-19 hoặc những người làm việc ở các cảng hàng không, ga tàu hỏa, ga tàu điện ngầm, bến xe có người mang mầm bệnh COVID-19 đi qua.

Khả năng lây lan của bệnh

Trung Quốc đã xác nhận COVID-19 có khả năng truyền từ người sang người. Hôm 28.1.2020, chuyên gia tại Viện Robert Koch ở Đức cho biết một người đàn ông dương tính với COVID-19 là trường hợp đầu tiên người lây sang người ở châu Âu. Hiện nay virus đã lây sang trên 26 quốc gia/vùng lãnh thổ. Ngoài Trung Quốc, có khoảng 26 quốc gia/vùng lãnh thổ khác có người nhiễm COVID-19 bao gồm: Hong Kong, Macau, Úc, Campuchia, Canada, Pháp, Đức, Nhật Bản, Malaysia, Nepal, Singapore, Hàn Quốc, Sri Lanka, Thái Lan, Đài Loan, Mỹ… và Việt Nam.

Triệu chứng điển hình của viêm hô hấp do COVID-19

Thời kỳ ủ bệnh của nCoV khoảng 14 ngày (tuy nhiên, mới đây, một nhóm các nhà nghiên cứu Trung Quốc vừa công bố một số rất ít người có thời gian ủ bệnh có thể lên đến 24 ngày), sau đó bệnh sẽ xuất hiện các triệu chứng điển hình là sốt, ho, khó thở. Các triệu chứng này có thể xuất hiện từ 2 đến 14 ngày sau khi tiếp xúc nguồn bệnh. Tới khi bệnh khởi phát, bệnh có thể diễn biến đến viêm phổi nặng, suy hô hấp tiến triển và tử vong, đặc biệt ở những người có bệnh mạn tính, tuổi cao, suy giảm miễn dịch (nhiễm HIV, bệnh AIDS, người đang dùng thuốc điều trị ung thư…).

Bởi vì căn nguyên gây viêm phổi là do virus cho nên không có loại kháng sinh nào có tác dụng diệt virus. Cách tốt nhất vẫn là nhập viện theo dõi và điều trị.

Hãy tích cực phòng bệnh

Ngày 28.1.2020, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị 05/CT-TTg về việc phòng, chống dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona gây ra. Thủ tướng Chính phủ chỉ thị: các Bộ, ngành, địa phương không được chủ quan, không để dịch lây lan. Các cấp, các ngành, các tổ chức và cá nhân thực hiện nghiêm túc Luật xuất cảnh, nhập cảnh của Công dân Việt Nam, Luật khám bệnh, chữa bệnh, Luật phòng, chống bệnh truyền nhiễm, cấm nhập khẩu động vật hoang dã vào Việt Nam. Huy động cả hệ thống chính trị phải vào cuộc để phòng, chống dịch nhằm bảo vệ sức khỏe, tính mạng cho nhân dân, hạn chế thấp nhất tử vong do dịch này gây ra.

Vì vậy, để phòng bệnh cần phòng từ xa, có nghĩa là những người về nước từ vùng dịch, những người có tiếp xúc với người từ vùng dịch trở về, nhất là Trung Quốc, đặc biệt từ thành phố Vũ Hán phải khai báo y tế ngay từ khi mới đặt chân lên đất nước mình; ngay cả những người ở trong nước Việt Nam nhưng có tiếp xúc, giao lưu với người vừa từ Trung Quốc hoặc từ vùng dịch trở về cũng phải khai báo y tế và cơ quan chức năng.

Tất cả các đối tượng này phải cách ly, theo dõi sức khỏe của họ thật nghiêm ngặt ít nhất là 14 ngày. Tại các địa điểm tiếp đón khách đến hoặc về nước cần kiểm tra thân nhiệt từ xa ngay từ sân bay, nhà ga, bến xe, bến tàu… nếu có nghi ngờ cần cách ly và theo dõi sức khỏe thật nghiêm ngặt.

virus corona

Những người tiếp xúc với người từ nước ngoài có dịch bệnh nCoV về nước hoặc người Trung Quốc đang lưu lại Việt Nam cần đeo khẩu trang y tế đạt chuẩn. Gia đình, làng xóm có người từ nước đang bị dịch bệnh nCoV về nước cần hạn chế tiếp xúc với họ và nếu phải tiếp xúc cần đeo khẩu trang y tế đúng cách và giữ khoảng cách khi tiếp xúc. Đặc biệt, những người trở về từ thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc hoặc các tỉnh/thành phố khác của Trung Quốc đang có dịch hoặc có tiếp xúc gần với người mắc bệnh viêm đường hô hấp cấp tính do COVID-19, trong vòng 14 ngày nếu có dấu hiệu sốt, ho, khó thở, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn, khám, điều trị và cách ly kịp thời.

Đối với các gia đình, trường học, nhất là các lớp mẫu giáo, nhà trẻ, lớp bán trú cần vệ sinh sàn nhà, dụng cụ, đồ chơi, tay vịn cầu thang bằng xà phòng, dung dịch sát khuẩn và rửa tay bằng xà phòng hàng ngày.

Với mọi người, cần giữ ấm cơ thể, vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, súc họng bằng nước sát khuẩn miệng, khi ra khỏi nhà cần đeo khẩu trang để phòng bệnh do COVID-19.

Cần che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi, tốt nhất bằng khăn vải hoặc khăn tay để làm giảm phát tán các dịch tiết đường hô hấp. Khi ho, hắt hơi hãy che kín miệng và mũi bằng khăn giấy hoặc tay áo. Sau khi sử dụng khăn giấy cần bỏ vào thùng rác rồi rửa tay sạch sẽ.

Tránh đi lại, du lịch nếu đang có sốt, ho hoặc khó thở. Tránh tiếp xúc với người bị sốt, ho. Khi phát hiện dịch bệnh cần thông tin cho cơ quan y tế, chính quyền địa phương để giám sát, xử lý, ứng phó với dịch bệnh không để dịch bùng phát, lây lan.

PGS.TS.BS. Bùi Khắc Hậu

Scroll to Top