Ghi nhãn dinh dưỡng cảnh báo cho người tiêu dùng

Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế) vừa tổ chức hội thảo chia sẻ kinh nghiệm về ghi nhãn dinh dưỡng. Hội thảo là một hoạt động hưởng ứng Chương trình Sức khỏe Việt Nam được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2018, tập trung vào các giải pháp hỗ trợ xây dựng môi trường thực phẩm lành mạnh…

Nhiều bệnh không lây nhiễm bắt nguồn từ dinh dưỡng không hợp lý

Việt Nam đang phải đối mặt với gánh nặng ngày càng gia tăng các bệnh không lây nhiễm, chủ yếu là các bệnh tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính và ung thư… Ước tính cứ trong 10 ca tử vong ở Việt Nam thì có gần 8 ca tử vong là do bệnh không lây nhiễm.

Một trong những nguyên nhân dẫn đến tăng tỷ lệ bệnh không lây nhiễm là do đô thị hóa, kinh tế phát triển… dẫn đến sự thay đổi nhanh chóng trong lối sống và chế độ ăn uống của người dân. Những thay đổi bao gồm sự chuyển đổi từ thực phẩm truyền thống sang thực phẩm chế biến nhiều chất béo, muối, đường và từ lao động thể lực sang ít hoạt động thể chất.

Như vậy, thực phẩm, chế độ ăn uống và tình trạng dinh dưỡng (bao gồm thừa cân, béo phì) là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng nhất của bệnh không lây nhiễm. Các nghiên cứu cho thấy, ăn ít rau và trái cây là nguyên nhân của khoảng 19% số ung thư dạ dày – ruột; 31% các bệnh thiếu máu tim cục bộ, 11% số trường hợp đột quỵ. Ăn nhiều muối là nguy cơ của đột quỵ, tăng huyết áp, ung thư dạ dày, suy thận, loãng xương và một số bệnh tim mạch khác.

Theo số liệu điều tra quốc gia của Bộ Y tế năm 2015 cho thấy, hơn nửa số người trưởng thành ăn thiếu rau/trái cây và người dân ăn muối nhiều gấp hai lần so với khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới.

Bên cạnh thói quen ăn mặn, các nghiên cứu cũng cho thấy người Việt rất thích đồ ngọt. Năm 2016, Việt Nam tiêu thụ hơn 4 tỷ lít nước ngọt, trong đó nhiều nhất là trà uống liền với hơn 2 tỷ lít; tiếp theo là đồ uống có gas (hơn 1 tỷ lít), sau đó đến nước uống thể thao, nước tăng lực, nước ép trái cây.

ghi nhãn dinh dưỡng

Bà Susan Kevork, chuyên gia dinh dưỡng cao cấp Tập đoàn Neslé khu vực châu Á, châu Đại dương và châu Phi, chia sẻ kinh nghiệm của Neslé trong nghiên cứu và phát triển sản phẩm phù hợp với từng nhóm

Tỷ lệ thừa cân béo phì ở Việt Nam cũng tăng nhanh từ 12% năm 2010 lên gần 16% dân số năm 2015. Do đó việc tăng cường dinh dưỡng hợp lý, xây dựng môi trường thực phẩm lành mạnh là một công tác ưu tiên hàng đầu trong dự phòng và kiểm soát bệnh không lây nhiễm nâng cao sức khỏe người dân.

Ghi nhãn dinh dưỡng giúp người tiêu dùng lựa chọn thực phẩm phù hợp

Để phòng chống các bệnh không lây nhiễm thì thói quen ăn uống và tiêu dùng thực phẩm của người Việt Nam là một trong những yếu tố nguy cơ cần phải được thay đổi.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đưa ra các khuyên cáo về cung cấp hệ thống tiêu chí dinh dưỡng Nutrien Profiling (NP) là cách phân loại thực phẩm một cách khoa học dựa trên các thành phần dinh dưỡng với mục tiêu phòng chống bệnh tật và tăng cường sức khỏe.

WHO cũng khuyến cáo cần phải có được môi trường thực phẩm an toàn như: Tạo môi trường thực phẩm lành mạnh, yêu cầu sự hiểu rõ về thực trạng tiêu thụ các thực phẩm phổ biến như thực phẩm được chế biến, đóng gói sẵn; cần ghi nhãn dinh dưỡng bao gồm công bố về thành phần muối (natri), tổng đường và chất béo, giúp người tiêu dùng hiểu được thành phần của thực phẩm; thiết lập hệ thống phân loại thực phẩm để xác định các loại thực phẩm có lợi cho sức khỏe và cần có các quy định về hạn chế tiếp thị các thực phẩm không có lợi cho sức khỏe.

Tại Việt Nam, các chính sách, quy định liên quan đến môi trường thực phẩm lành mạnh đã có nhưng vẫn cần phải hoàn thiện. “Chương trình Sức khỏe Việt Nam” do Chính phủ phê duyệt, trong đó về lĩnh vực dinh dưỡng, đã kêu gọi tăng cường phối hợp liên ngành, hợp tác quốc tế, đặc biệt là tăng cường xã hội hóa trong lĩnh vực cải thiện tình trạng dinh dưỡng.

Tại hội thảo, có ý kiến cho rằng, ghi nhãn dinh dưỡng trước hết nên tập trung vào các sản phẩm công nghiệp, lựa chọn các sản phẩm được sử dụng nhiều có ảnh hưởng lớn tới cộng đồng, trong đó nhóm sản phẩm dành cho trẻ em và người cao tuổi… nên được ưu tiên.

Nhãn dinh dưỡng không chỉ thể hiện được giá trị dinh dưỡng mà còn có các thông tin cảnh báo về những đối tượng không nên sử dụng… Tuy nhiên, để thực hiện được điều này, sự triển khai đồng bộ và phối hợp hiệu quả giữa các bên, đặc biệt là giữa cơ quan quản lý Nhà nước và các doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất thực phẩm đóng vai trò rất quan trọng, điển hình như các hoạt động nghiên cứu và trao đổi kinh nghiệm với tổ chức, doanh nghiệp đã có kinh nghiệm quốc tế trong việc ghi nhãn dinh dưỡng trên bao bì sản phẩm.

Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ đẩy mạnh các hoạt động thông tin tuyên truyền giúp người dân biết cách lựa chọn thực phẩm dinh dưỡng có lợi hơn cho sức khỏe, khuyến khích nhà sản xuất chủ động công bố ghi nhãn dinh dưỡng cho người tiêu dùng dễ nhận biết tổng năng lượng, đạm, béo, tinh bột và muối, đường,…

Thu Hương

Menu