Chế độ ăn Bệnh thận đái tháo đường

Khi bạn bị bệnh đái tháo đường và xảy ra biến chứng trên thận (bệnh thận đái tháo đường). Bạn cần một kế hoạch bữa ăn cho bệnh đái tháo đường và một kế hoạch ăn uống khác cho bệnh thận mạn.Làm thế nào để bạn có thể làm tốt cho cả hai?

Nếu bạn bị đái tháo đường và bệnh thận mạn, chắc chắn bạn không đơn độc vì ước tính khoảng 40% số người bệnh đái tháo đường type 2 sẽ phát triển bệnh thận mạn.

Chế độ ăn uống phù hợp sẽ giúp cơ thể bạn hoạt động tốt nhất, nhưng tìm ra những gì để ăn có thể là một thách thức lớn. Những gì tốt cho bạn trong một kế hoạch bữa ăn có thể không tốt cho người khác.

Bước đầu tiên của bạn là nên được bác sĩ dinh dưỡng tư vấn, người đã được đào tạo về cả dinh dưỡng cho bệnh đái tháo đường và bệnh thận mạn. Cùng nhau tạo ra một kế hoạch chế độ ăn uống hợp lý để giữ lượng đường trong máu ổn định, giúp giảm lượng chất thải và chất dịch mà thận phải xử lý.

Chế độ ăn bệnh đái tháo đường và bệnh thận mạn chia sẻ rất nhiều loại thực phẩm giống nhau nhưng có một số khác biệt quan trọng.

Chế độ ăn bệnh đái tháo đường

Một chế độ ăn lành mạnh cho bệnh đái tháo đường khá giống một chế độ ăn uống lành mạnh cho bất kỳ ai: nhiều trái cây, rau, chất béo lành mạnh và thịt nạc; ít muối, ít đường và thực phẩm carbohydrat (carbs) tinh chế.

Mục tiêu carbs cá nhân của bạn dựa trên tuổi, mức độ hoạt động và bất kỳ loại thuốc nào bạn dùng.

Thực hiện theo kế hoạch bữa ăn sẽ giúp giữ lượng đường trong máu của bạn nằm trong phạm vi mục tiêu, điều này cũng sẽ ngăn ngừa tổn hại nhiều hơn cho thận của bạn.

Chế độ ăn chay cho người bệnh đái tháo đường type 2

Chế độ ăn bệnh thận mạn

Với chế độ ăn bệnh thận mạn, bạn sẽ tránh hoặc hạn chế một số loại thực phẩm để bảo vệ thận bao gồm các loại thực phẩm để cung cấp năng lượng cho bạn và bảo tồn chức năng thận cho bạn.

Chế độ ăn uống cụ thể của bạn sẽ phụ thuộc vào việc bạn mắc bệnh thận mạn ở giai đoạn đầu hay giai đoạn cuối, hoặc bạn có đang lọc thận nhân tạo hay không.

Thực phẩm cần hạn chế

Natri: Natri hay sodium có trong muối ăn, các thực phẩm thiên nhiên hoặc các loại khác qua chế biến sẵn. Ăn ít muối sẽ là một động thái tốt cho bệnh đái tháo đường và thực sự quan trọng đối với bệnh thận mạn.

bệnh thận đái tháo đường bộ y tế
Những bệnh nhân bị thận đái tháo đường cần hạn chế muối.

Theo thời gian, thận của bạn mất khả năng kiểm soát cân bằng natri – nước. Chế độ ăn uống ít natri sẽ giúp giảm huyết áp và giảm sự tích tụ chất dịch trong cơ thể vốn là 2 vấn đề thường gặp trong bệnh thận mạn. Và vì thế sẽ giúp kiểm soát được phù, huyết áp và khó thở.

Tập trung vào thực phẩm tươi, tự nấu; và chỉ ăn một lượng nhỏ thực phẩm từ quán ăn, nhà hàng, và thực phẩm đóng gói… vì chúng thường có rất nhiều natri. Tìm kiếm natri thấp dưới 5% trên nhãn thực phẩm.

Trong 1 – 2 tuần, bạn sẽ quen với ít muối trong thức ăn, đặc biệt nếu bạn thích hương vị với các loại thảo mộc, gia vị, mù tạt, và giấm. Nhưng đừng sử dụng thay thế muối trừ khi bác sĩ nói rằng bạn có thể. Nhiều loại muối thay thế rất giàu kali, là thứ mà bạn có thể cần phải hạn chế.

Tùy thuộc vào giai đoạn bệnh thận mạn, bạn cũng có thể cần giảm kali, phosphor và protein trong chế độ ăn uống của mình. Nhiều loại thực phẩm là một phần của chế độ ăn uống lành mạnh điển hình có thể không phù hợp với chế độ ăn bệnh thận mạn.

Phosphor: là một khoáng chất giữ cho xương chắc khỏe và các bộ phận khác trên cơ thể khỏe mạnh. Thận của bạn không thể loại bỏ phosphor dư thừa từ máu. Quá nhiêu phosphor sẽ làm xương yếu và tổn thương mạch máu, mắt, và tim.

Thịt, sữa, đậu, các loại hạt, bánh mì ngũ cốc nguyên hạt và nước ngọt có màu sẫm có nhiều phosphor. Phosphor cũng được thêm vào rất nhiều thực phẩm đóng gói.

Kali: Mức kali phù hợp sẽ giữ cho dây thần kinh và cơ bắp của bạn hoạt động tốt. Với bệnh thận mạn, quá nhiều kali có thể tích tụ trong máu của bạn và gây ra các vấn đề nghiêm trọng về tim.

Cam, khoai tây, cà chua, bánh mì ngũ cốc nguyên hạt và nhiều loại thực phẩm khác có nhiều kali. Táo, cà rốt và bánh mì trắng có hàm lượng kali thấp hơn. Bác sĩ có thể kê toa một chất kết dính kali – một loại thuốc giúp cơ thể bạn loại bỏ kali qua ruột.

Protein: Ăn đúng lượng protein. Nhiều protein trong chế độ ăn uống của bạn sẽ làm cho thận của bạn làm việc nhiều hơn và có thể làm cho bệnh thận mạn tồi tệ hơn. Nhưng quá ít cũng sẽ không tốt.

Cả thực phẩm động vật và thực vật đều có protein. Bác sĩ có thể giúp bạn tìm ra sự kết hợp và lượng protein phù hợp để ăn.

Thực phẩm cho bệnh thận đái tháo đường

Dưới đây chỉ là một vài ví dụ về thực phẩm mà một người mắc cả bệnh đái tháo đường và bệnh thận mạn có thể ăn. Bác sĩ của bạn có thể cung cấp cho bạn nhiều gợi ý hơn và giúp bạn tìm ra công thức cho bữa ăn ngon miệng:

Trái cây: quả mọng, nho, anh đào, táo, mận.

Rau: các loại rau xanh, súp lơ, hành tây, cà tím, củ cải.

Protein: thịt nạc (thịt gia cầm, cá), trứng, hải sản không ướp muối.

Carbs: cơm, bánh mì trắng, bánh mì tròn, bánh mì sandwich, bánh quy giòn, mì ống.

Đồ uống: nước, trà không đường.

Ở đây, cách thức chế độ ăn bệnh đái tháo đường và bệnh thận mạn có thể phối hợp với nhau: Nếu bạn uống nước cam để cải thiện tình trạng lượng đường trong máu thấp, hãy chuyển sang dùng nước ép táo hoặc nho thân thiện với thận. Bạn có thể tăng lượng đường trong máu nhưng với lượng kali ít hơn rất nhiều.

Bệnh thận mạn giai đoạn cuối

Nhu cầu dinh dưỡng của bạn sẽ thay đổi với bệnh thận mạn giai đoạn cuối. Nếu bạn đang lọc thận nhân tạo, bạn có thể cần ăn nhiều hơn, đặc biệt là nhiều protein hơn. Sự thèm ăn của bạn có thể thay đổi vì thức ăn có vị khác nhau.

bệnh thận đái tháo đường

Lọc máu bằng máy giống như chức năng của thận nhưng nó không hoạt động tốt như thận khỏe mạnh. Chất dịch có thể tích tụ trong cơ thể của bạn giữa các lần điều trị. Bạn có thể cần phải hạn chế lượng chất lỏng uống hàng ngày và theo dõi sưng phù quanh mắt hoặc ở chân, cánh tay và bụng.

Lượng đường trong máu của bạn thật sự có thể trở nên tốt hơn với bệnh thận mạn giai đoạn cuối, có thể là do những thay đổi trong cách cơ thể bạn sử dụng insulin.

Nhưng khi bạn lọc thận nhân tạo, lượng đường trong máu của bạn có thể tăng lên vì chất lỏng được sử dụng để lọc máu có nhiều đường glucose. Nhu cầu về insulin và các loại thuốc trị đái tháo đường khác của bạn sẽ khó dự đoán, vì vậy bác sĩ sẽ theo dõi bạn chặt chẽ.

Tư vấn dinh dưỡng

Bệnh đái tháo đường và bệnh thận mạn đều thay đổi theo thời gian, và chế độ ăn uống của bạn cũng vậy. Bạn cần được kiểm tra với chuyên gia dinh dưỡng của bạn theo khuyến cáo. Bạn sẽ nhận được sự hỗ trợ và tự tin cần thiết để quản lý bữa ăn, giải quyết mọi vấn đề, để bạn khỏe nhất.

BSCK1. Nguyễn Thanh Hải

Scroll to Top