Các yếu tố tác động đến bệnh tiểu đường

Chúng ta tiến hóa bằng cách phát triển các cơ chế tinh vi giúp cơ thể thích nghi với những thay đổi trong chế độ ăn uống, lối sống và môi trường. Nhưng điều gì xảy ra khi có quá nhiều ảnh hưởng tiêu cực gây hại đến sức khỏe cùng một lúc: thực phẩm không lành mạnh, quá tải độc tố môi trường, lối sống ít vận động và chúng ta không thể thích nghi đủ?

Các cơ chế sinh học phức tạp của chúng ta có thể bắt đầu kém hiệu quả và cơ thể gặp khó khăn trong việc duy trì sự cân bằng sinh hóa cần thiết cho sức khỏe tối ưu. Do đó, một số bệnh mãn tính có thể bắt đầu phát triển và bệnh tiểu đường (còn gọi là đái tháo đường) là một ví dụ.

biểu hiện tiểu đường

Đo chỉ số đường huyết để đánh giá bệnh tiểu đường

Hội chứng chuyển hóa

Đây là dấu hiệu cảnh báo rất lớn và đáng sợ, đặc biệt là khi chúng chỉ ra điều gì đó xấu sắp xảy ra. Người quan tâm đến sức khỏe biết những dấu hiệu cảnh báo này là một cơ hội để thay đổi sức khỏe trong tương lai. Nhưng có quá nhiều người nghĩ rằng những điều xấu sẽ không xảy ra với họ. Bạn sẽ đặt cược cuộc sống của bạn vào đó?

Cho đến nay, không có nhiều việc có thể làm để ngăn ngừa bệnh tiểu đường type 1; tuy nhiên, bệnh đái tiểu type 2 là một câu chuyện khác nhau.

Khi mắc bệnh đái tháo đường type 2, các tế bào dần dần mất khả năng đáp ứng với insulin, khiến nồng độ glucose độc hại tích tụ trong dòng máu. Quá trình mất từ từ này có thể do tuổi tác, béo phì hoặc các vấn đề khác như tiêu thụ quá nhiều thực phẩm nhiều đường theo thời gian.

Khi lượng đường trong máu tích tụ, các tế bào tuyến tụy phải làm việc nhiều hơn để sản xuất nhiều insulin hơn. Tình trạng dần leo thang: các tế bào trở nên kháng insulin hơn, glucose tích lũy trong dòng máu, và tuyến tụy sản xuất nhiều insulin hơn để bù đắp. Cuối cung, các tế bào beta tuyến tụy bị hư hỏng và tình trạng có thể trở nên giống như bệnh tiểu đường tuýp 1, trong đó không có insulin nào được sản xuất.

Nhưng phải mất một thời gian dài để phát triển bệnh tiểu đường tuýp 2 và nó thường được đi trước bởi một tình trạng gọi là hội chứng chuyển hóa, đi kèm với một loạt các triệu chứng cảnh báo:

– Vòng eo to do tích tụ nhiều mỡ bụng;
– Quá nhiều cholesterol xấu (LDL) và triglycerid, và quá ít cholesterol tốt (HDL);
– Viêm;
– Huyết áp cao;
– Tăng đông máu và tuần hoàn máu kém;
– Bắt đầu kháng insulin;
– Tăng đường huyết lúc đói.

triệu chứng bệnh tiểu đường

Hội chứng chuyển hóa là một dấu hiệu cảnh báo bệnh tiểu đường tuýp 2

Nếu nhiều trong số các dấu hiệu cảnh báo này trông quen thuộc, thì đó là vì chúng cũng liên quan đến bệnh tim mạch – họ hàng gần gũi của hội chứng chuyển hóa. Tuy nhiên, những tình trạng này có thể kiểm soát và thậm chí có thể đảo ngược, với chế độ ăn uống lành mạnh, thực phẩm bổ sung và thay đổi lối sống.

Ăn kiêng và tập thể dục

Có lẽ đóng góp lớn nhất cho hội chứng chuyển hóa, và cuối cùng dẫn đến bệnh tiểu đường tuýp 2 là cân nặng. Nhiều nghiên cứu cho thấy mối tương quan giữa trọng lượng dư thừa và chuyển hóa đường kém. Nếu bạn thừa nhiều cân, hãy làm mọi thứ bạn có thể, trong các hướng dẫn lành mạnh, để loại bỏ chúng. Trong trường hợp này, phương pháp lâu đời có thể là tốt nhất: tăng cường vận động và chú trọng chế độ ăn uống lành mạnh.

Ngoài việc chú ý đến số lượng thức ăn, những người lo ngại về bệnh đái tháo đường, hội chứng chuyển hóa hoặc cân nặng, điều quan trọng là phải nhấn mạnh thực phẩm ít đường có “chỉ số đường huyết” thấp.

Chỉ số này đo lượng thời gian thực phẩm cụ thể cần để phân hủy thành glucose. Chúng được chuyển hóa càng nhanh, lượng đường trong máu càng tăng nhanh – điều mà bạn muốn tránh.

Tìm thực phẩm ở mức thấp trong thang chỉ số đường huyết sẽ không làm cho lượng đường trong máu tăng đột biến và giảm nhanh. Lựa chọn tốt bao gồm rau nhiều chất xơ, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, và nhiều loại hạt. Tránh các loại ngũ cốc chế biến có đường, trái cây nhiều đường, bột tinh chế, bánh mì trắng…

Nhiều nghiên cứu ủng hộ phương pháp này. Khi mọi người có một chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên, họ sẽ giảm nguy cơ mắc bệnh đái đường xuống 50%. Đây là cách tiếp cận thông minh nhất, vì nó không cần dùng thuốc. Và điều quan trọng là nhận ra, tập thể dục không có nghĩa là chạy marathon. Chỉ cần đi bộ 30 phút mỗi ngày đã được chứng minh là mang lại những cải thiện đáng kể về chuyển hóa, tim mạch và sức khỏe tổng thể.

Vai trò của stress

Tuy nhiên, ngay cả với chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên, mối quan hệ của chúng ta với insulin vẫn hơi phức tạp. Mặc dù trọng lượng dư thừa có thể dẫn đến kháng insulin và có thể gây stress vê tinh thần và cảm xúc, cũng như các độc tố môi trường và các yếu tố khác làm tăng stress oxy hóa trong cơ thể.

Một lần nữa, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng stress tăng cao có thể dẫn đến tăng đột biến trong sản xuất insulin, và gây ra kháng insulin. Ngoài ra, stress làm tăng nồng độ cortisol, từ đó làm tăng lượng đường trong máu.

Phương pháp để chống lại stress: tập thể dục, yoga, thái cực quyền và thiền đều có hiệu quả. Tìm chế độ phù hợp nhất với bệnh nhân và luyện tập siêng năng.

Vai trò của dược liệu

Y học cổ truyền châu Á là một nguồn phong phú các phương thuốc thảo dược mạnh mẽ có thể giúp giải quyết bệnh tiểu đường và hội chứng chuyển hóa từ nhiều góc độ. Đây là vài ví dụ:

Nghệ: Thành phần hoạt tính sinh học của nghệ là curcumin, cũng là chất tạo hương vị hăng và màu vàng nhạt của gia vị. Kết quả của một nghiên cứu đối chứng giả dược mù đôi được đăng trên Diabetes Care cho thấy những người bị tiền đái tháo đường (240 người) đã bổ sung curcumin trong 9 tháng không tiến triển sang bệnh tiểu đường tuýp 2, trong khi 16% những người tham gia không uống curcumin đã kết thúc với bệnh tiểu đường.

biểu hiện của bệnh tiểu đường

Sử dụng Curcumin như một lựa chọn chống tiểu đường

Những người trong nhóm uống curcumin cũng có hiệu quả cải thiện đáng kể dung nạp glucose, HbA1C, độ nhạy với insulin, mức đường huyết lúc đói và chức năng tế bào beta tụy. Theo các nhà nghiên cứu, chất curcumin làm giảm mức độ mỡ trong máu. Vì sự hiện diện của mỡ trong máu là một yếu tố quan trọng trong sự phát triển của đề kháng insulin và cuối cùng là bệnh tiểu đường týp 2, việc sử dụng curcumin có ý nghĩa như một lựa chọn chống tiểu đường.

Lá dây thìa canh được cho là cải thiện tiết insulin và hấp thu glucose, hỗ trợ tăng trưởng tế bào beta. Trong các nghiên cứu có kiểm chứng, bệnh nhân mắc cả bệnh tiểu đường tuýp 1 và tuýp 2 đã đáp ứng với chiết xuất lá dây thìa canh.

Hạt cà ri rất giàu chất xơ, protein, và kiểm soát mức glucose tự nhiên. Thực vật này làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thụ carbohydrat, làm chững lại việc sản xuất insulin. Các nghiên cứu còn cho thấy bệnh nhân đã cải thiện kiểm soát lượng đường trong máu và triglycerid thấp hơn.

Húng quế được cho là tăng cường chức năng tế bào beta và đã cho thấy kết quả tích cực đối với bệnh nhân tiểu đường tuýp 2. Lợi ích húng quế dường như bao gồm khả năng kiểm soát lượng đường trong máu, được chứng minh bằng một số thí nghiệm trên ống nghiệm và động vật, cũng như các thử nghiệm lâm sàng ở người. Một thử nghiệm ngẫu nhiên đối chứng giả dược Placebo, mù đơn về lá húng quế hướng đến hoạt động chống đái tháo đường của húng quế. Trong thử nghiệm này, những bệnh nhân mắc bệnh đái tháo đường không phụ thuộc insulin đã giảm mức đường huyết lúc đói và sau bữa ăn, lượng đường trong nước tiểu cũng như mức cholesterol toàn phần trong giai đoạn điều trị húng quế.

Nhìn chung, các nhà nghiên cứu kết luận rằng húng quế có thể được quy định như là một phần của kế hoạch điều trị cho những người mắc bệnh đái tháo đường type 2 từ nhẹ đến trung bình.

Tóm lại: Phương pháp cân bằng kết hợp chế độ ăn uống, lối sống và bổ sung tự nhiên. Hội chứng chuyển hóa và bệnh tiểu đường type 2 là những tình trạng có thể điều trị được và bằng cách giải quyết chúng bằng các giải pháp tự nhiên, bạn có thể mang lại lợi ích cho nhiều lĩnh vực khác của sức khỏe trong quá trình này.

BSCK1. Nguyễn Thanh Hải

Menu