Bệnh thường gặp vào mùa hè và các biện pháp phòng ngừa

Thời tiết nắng, nóng cùng với tác động của môi trường xung quanh sẽ khiến nhiều người mắc bệnh, đặc biệt là người có tuổi và trẻ em. Vì vậy, cần có những biện pháp hữu hiệu để đề phòng các bệnh mùa Hè.

Tại sao vào mùa Hè người ta dễ bị bệnh?

Nắng nóng, thỉnh thoảng có mưa rào là điều kiện thời tiết thuận lợi cho vi sinh vật gây bệnh và côn trùng (muỗi, bọ gậy, ruồi, nhặng…) phát triển, trong khi môi trường nhiều khói bụi, mất vệ sinh về an toàn thực phẩm. Mặt khác, khi nắng, nóng kéo dài cũng làm cho người ta khó thích nghi, đặc biệt người bị bệnh mạn tính vốn dĩ sức đề kháng của cơ thể không đáp ứng được với các tác nhân gây bệnh.

Một số bệnh người lớn dễ mắc vào mùa Hè

Người lớn, đặc biệt là người có tuổi, nắng nóng sẽ làm mất nước và điện giải do ra mồ hôi nhiều, nhất là người làm việc dưới nắng nóng. Mất nước và chất điện giải sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hệ tim mạch (tim đập nhanh hơn, huyết áp có thể bị tụt, thậm chí trụy tim mạch). Với những người lao động nặng nhọc, lao động dưới trời nắng nóng, hoặc tắm sông, suối, ao, hồ, biển… lúc nắng, nóng có thể bị say nắng, say nóng (sốc nhiệt). Sốc nhiệt không chỉ xảy ra ở người lớn mà còn có thể gặp ở trẻ em.

bệnh mùa hè

Mùa hè dễ bị mắc sốt xuất huyết, cả trẻ em lẫn người lớn

Người đang bị bệnh tăng huyết áp vào mùa nắng nóng có thể bị cơn tăng huyết áp kịch phát do nóng, lạnh đột ngột (tắm nước lạnh, nằm máy lạnh nhiệt độ thấp quá hoặc vừa ở ngoài trời nắng nóng vào phòng máy lạnh ngay, hoặc đang nóng, ra nhiều mồ hôi tắm nước lạnh ngay), hoặc uống bia lạnh… đôi khi xảy ra đột quỵ bởi căn bệnh tăng huyết áp kịch phát.

Nhiều người lầm tưởng bệnh đau nhức xương khớp chỉ xuất hiện vào mùa Đông. Nhưng thực chất đối với người lớn, thời tiết nắng nóng của mùa Hè và thay đổi nhiệt độ đột ngột cũng sẽ làm xuất hiện đau nhức xương khớp.

Các bệnh mùa hè thường gặp ở trẻ em

Năm nay, ngay từ đầu mùa Hè mỗi ngày có hàng trăm, thậm chí hàng ngàn trẻ đến khám và điều trị tại các cơ sở y tế (điển hình là TP.HCM, Hà Nội), trong đó có hai bệnh chiêm tỷ lệ cao nhất là viêm hô hấp và tiêu chảy. Bởi vì trẻ chưa thích nghi kịp với thời tiết nắng nóng, thêm vào đó trẻ uống nước lạnh (nước đá), ăn kem. Hơn nữa, vào mùa Hè ruồi nhặng phát triển, nguồn nước bị ô nhiễm, vệ sinh an toàn thực phẩm không tốt, nhất là trẻ thường được người lớn cho ăn hoa quả sống, rửa không sạch hoặc ăn, uống các loại kem, nước giải khát bán dạo không hợp vệ sinh.

Ngoài ra, một số trẻ được gia đình cho nằm ở phòng máy lạnh với nhiệt độ quá lạnh hoặc cho luồng khí lạnh chiếu thẳng vào người trẻ hoặc dùng quạt điện xoáy vào người trẻ lúc trẻ chơi cũng như lúc trẻ ngủ.

Mùa nắng nóng, trẻ dễ mắc bệnh viêm não Nhật Bản bởi bệnh này do muỗi truyền, trong khi nóng, oi bức nên trẻ không được nằm màn. Mùa Hè trẻ cũng rất dễ mắc bệnh viêm màng não mủ do vi khuẩn não mô cầu hoặc H.influenzae gây ra.

Ngoài ra, bệnh tay chân miệng, bệnh thủy đậu là hai bệnh thường xuất hiện vào mùa Hè. Đây là bốn bệnh có thể lây lan thành dịch ở trẻ, trong khi chưa có thuốc điều trị đặc hiệu (trừ bệnh viêm màng não mủ).

Một số bệnh mùa Hè gặp ở mọi lứa tuổi

Mùa nắng nóng dễ bị rối loạn tiêu hóa, ngộ độc thực phẩm do ăn uống không hợp vệ sinh hoặc ăn thực phẩm bẩn, không rõ nguồn gốc hoặc thức ăn ôi, thiu hoặc ăn thức ăn chưa nấu chín (tiết canh, rau sống, nem chua, nem chạo…), bệnh đường hô hấp (viêm mũi, họng, viêm xoang, nếu nặng có thể viêm phế quản, viêm phổi) có thể xảy ra do cảm lạnh đột ngột hoặc do chế độ sinh hoạt hàng ngày không hợp lý.

Một bệnh truyền nhiễm dễ xuất hiện vào mùa Hè là bệnh sốt xuất huyết do muỗi vằn, muỗi hổ châu Á truyền virus Dengue. Mùa nắng nóng, một số bệnh về da cũng thường gặp ở người lớn cũng như trẻ em. Trẻ em thường mắc bệnh rôm, sẩy (trẻ nhỏ), viêm da dị ứng gây ngứa, chàm (eczema). Người lớn mắc bệnh Zona, thường gặp nhất là người có tiền sử mắc bệnh thủy đậu, do virus sau khi gây bệnh thủy đậu sẽ ký sinh trong cơ thể người bệnh, nhất là ở các dây thần kinh.

Phòng chống dịch bệnh mùa hè

Cần vệ sinh cơ thể (tắm, rửa, đánh răng, súc họng, miệng), vệ sinh môi trường sống, vệ sinh an toàn thực phẩm thật tốt. Dù ở lứa tuổi nào cũng không nên để xảy ra hiện tượng nóng, lạnh đột ngột. Lúc trời còn nắng nóng (từ khoảng 11-16 giờ) khi không cần thiết thì không nên ra khỏi nhà, không tắm sông, suối, biển, ao, hồ. Nếu phải ra khỏi nhà cần đội mũ rộng vành, có quần áo chống nắng.

các bệnh mùa hè thường gặp ở trẻ

Nên đưa trẻ đi tiêm phòng các loại Vacxin

Những người mắc bệnh mạn tính (tăng huyết áp, hen suyễn…) cần hết sức chú ý không để nóng, lạnh đột ngột. Nếu nằm phòng máy lạnh nên để nhiệt độ khoảng từ 25 – 26 độ là vừa và không nên cho chiếu thẳng luồng không khí lạnh vào người.

Cần ăn chín, uống nước đã đun sôi để nguội. Không nên lạm dụng nước lạnh, nước đá, nhất là trẻ em hoặc người đang mang trong mình các bệnh về hô hấp (hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính) hoặc bệnh tim mạch (tăng huyết áp, bệnh mạch vành…). Cần uống đủ lượng nước hàng ngày (1,5 – 2 lít với người lớn, trẻ em khi thấy khát là cho trẻ uống).

Nên vận động cơ thể đều đặn hàng ngày nhưng lúc trời còn nắng, nóng không nên tập thể dục, thể thao hoặc đi bộ…

Cần tiêm phòng cho trẻ các loại vắc xin để phòng bệnh mùa Hè được ngành y tế khuyến cáo (viêm não Nhật Bản, viêm màng não mủ, thủy đậu…) là biện pháp phòng bệnh hữu hiệu nhất.

PGS.TS.BS. Bùi Khắc Hậu

Menu