Bệnh U xơ tiền liệt tuyến là gì? Triệu chứng và thuốc điều trị

U xơ tiền liệt tuyến là gì?

Tuyến tiền liệt là một tuyến nhỏ nằm bao quanh đường dẫn nước tiểu (niệu đạo), phía dưới bàng quang và phía trước trực tràng của nam giới. Đây cũng là một tuyến sinh dục nam có chức năng tiết dịch nhầy, cung cấp năng lượng và bảo vệ tinh trùng trong quá trình xuất tinh.

Bình thường, ở tuổi thanh niên, tuyến tiền liệt có thể tích khoảng 25ml và chỉ nặng cỡ 28g. Sau tuổi 40, tuyến tiền liệt tăng dần kích thước và trọng lượng, có thể lên đến 50g hay hơn nữa. Sự phát triển quá mức của tuyến tiền liệt có thể gây chèn ép niệu đạo, làm cho vấn đề tiểu tiện ở nam giới gặp khó khăn.

Khi tuyến tiền liệt phát triển quá mức mà không phải bị viêm hay ung thư (dạng ác tính) thì từ chuyên môn gọi: tăng sản lành tính tuyến tiền liệt (Benign prostatic hyperplasia), còn gọi với các tên khác là u xơ tuyến tiền liệt, bướu lành tuyến tiền liệt hay tuyến tiền liệt mở rộng lành tính,…

Triệu chứng u xơ tiền liệt tuyến

Thống kê nghiên cứu về mô học cho thấy 50% nam giới trong độ tuổi từ 51 – 60 và 90% nam giới trên 80 tuổi được chẩn đoán có u xơ tiền liệt tuyến.

Tuy nhiên, khoảng 50 – 60% nam giới bị u xơ tiền liệt tuyến không biểu hiện các triệu chứng khó chịu. Trong khi đó, một số người có thể gặp các triệu chứng như: hay mắc tiểu; thường phải thức dậy để đi tiểu vào ban đêm, nhưng đi tiểu rất lâu; dòng nước tiểu yếu, tiểu không hết, đôi khi có thể bị tiểu són; đau khi đi tiểu hoặc khi xuất tinh,…

U xơ tiền liệt tuyến có nguy hiểm không?

Theo các nhà chuyên môn, bệnh u xơ tiền liệt tuyến không có nguy cơ chuyển thành ung thư, tuy nhiên về lâu dài, một số bệnh nhân có thể gặp các biến chứng như: Sỏi bàng quang, nhiễm trùng bàng quang, tắc niệu đạo gây bí tiểu, tổn thương thận do áp lực ngược gây ra khi một lượng lớn nước tiểu bị giữ lại trong bàng quang…

U xơ tiền liệt tuyến có nguy hiểm không

Nước tiểu chảy trong tuyến tiền liệt bình thường (trái) và phì đại (phải). Trong sơ đồ bên trái, nước tiểu chảy tự do. Ở bên phải, dòng nước tiểu bị ảnh hưởng vì tuyến tiền liệt phì đại đang chèn vào bàng quang và niệu đạo.

Để chẩn đoán tăng sản tuyến tiền liệt, các bác sĩ có thể khám trực tiếp bằng tay qua đường trực tràng, siêu âm, hoặc chụp MRI… Tuy nhiên, việc chẩn đoán phân biệt giữa trường hợp tăng sản tuyến tiền liệt lành tính với tình trạng viêm hoặc tăng sản ác tính (ung thư) là không đơn giản, nên cần có ý kiến của bác sĩ chuyên khoa nhiều kinh nghiệm.

Thuốc điều trị u xơ tiền liệt tuyến

Nếu bệnh nhân có các triệu chứng u xơ tiền liệt tuyến nhẹ, có thể không cần điều trị ngoài việc theo dõi để đảm bảo tình trạng không xấu đi.

Với các bệnh nhân u xơ tiền liệt tuyến có các triệu chứng gây khó khăn, phiền toái trong sinh hoạt, để lâu có thể gây biến chứng nguy hiểm, các bác sĩ thường cho dùng một số thuốc để điều trị, cùng với hướng dẫn tập luyện và dinh dưỡng hợp lý, hầu hết có thể cải thiện các tình trạng mà không cần đến các phương pháp can thiệp khác như đặt ống nong hay phẫu thuật,…

Những loại thuốc dùng cho u xơ tiền liệt tuyến phổ biến hiện nay là:

– Các thuốc chẹn alpha chọn lọc như alfuzosin (Xatral, Uroxatral, Flotral, Gourcuff,…), silodosin (Rapaflo), tamsulosin (Flomax).

Các thuốc này có tác dụng làm giãn cơ ở tuyến tiền liệt và bàng quang nhằm giảm căng trên ống dẫn nước tiểu. Tác dụng phụ có thể bao gồm nhức đầu, chóng mặt và yếu mệt, nghẹt mũi, khô miệng, đôi khi làm tụt huyết áp,…

Các thuốc chẹn alpha không chọn lọc, như doxazosin (Cardura), terazosin (Hytrin),… ngày nay ít được bác sĩ chỉ định, do tác dụng làm tăng huyết áp và nhất là nguy cơ có thể làm cho bệnh trở nên ác tính (ung thư).

– Thuốc thuộc nhóm ức chế men 5-alpha reductase (5 ARI): như dutasterid (Avodart, Duodart), fenasterid (Proscar),… các thuốc này ngăn chặn hormon testosteron chuyển thành dạng 5-alpha dihydrotestosteron (DHT), là một chất có tác dụng làm cho tuyến tiền liệt phát triển. Vì vậy, các thuốc nhóm 5 ARI có tác dụng giảm thể tích tuyến tiền liệt mở rộng quá lớn, giảm chỉ định phẫu thuật, nhưng không mấy hiệu quả khi tuyến tiền liệt còn nhỏ.

Tác dụng phụ của những thuốc này là có thể làm giảm ham muốn tình dục và giảm khả năng cương dương, tăng nguy cơ bệnh tim mạch ở một số người. Nghiên cứu gần đây cho thấy các thuốc này cũng có thể gây loãng xương.

– Các loại thuốc hóa dược khác như: thuốc kháng cholinergic khi có triệu chứng bàng quang hoạt động quá mức và các chất ức chế PDE-5 như tadalafil (Cialis), nếu rối loạn chức năng cương dương cũng góp phần gây ra u xơ tiền liệt tuyến.

thuốc điều trị u xơ tiền liệt tuyến

Có nhiều thuốc dùng cho phì đại tiền liệt tuyến lành tính, người bệnh cần sử dụng theo chỉ định của bác sĩ.

– Một số dược liệu thiên nhiên như cây Tầm ma (Nettles), tên khoa học là Urtica dioica (Urticaceae). Lá cây này có nhiều lông gây ngứa xót khi ta chạm vào. Tầm ma mọc hoang nhiều vùng ở nước ta, với các tên địa phương như: cây Nàng hai, cây Ngứa…

Cây Tầm ma đã được các nhà khoa học ở nhiều nước từ lâu nghiên cứu ứng dựng trong điều trị u xơ tiền liệt tuyến.

Một nghiên cứu của Đại học Azad, Iran với 100 bệnh nhân từ 60 tuổi trở lên, được cho uống chiết xuất, mỗi ngày 2 viên 300mg X 2 lần. Sau 8 tuần, kết quả cho thấy có tác động tốt hơn trong việc giảm các triệu chứng lâm sàng của bệnh nhân tăng sản lành tính tuyến tiên liệt so với giả dược, và không thấy các tác dụng phụ đáng kể.

Tại Việt Nam, nhiều công trình nghiên cứu về cây Trinh nữ hoàng cung cũng cho thấy dược liệu này có một số hoạt chất tác dụng kháng khối u, và đã được dùng trị u xơ tiền liệt tuyến, với những kết quả nhất định.

Sau đây là một số bài thuốc dùng cho u xơ tiền liệt tuyến có sử dụng cây Trinh nữ hoàng cung (theo tài liệu của Công ty Dược liệu Trung ương 2).

Chữa u xơ tuyến tiền liệt (đái không thông, đái đêm, đái buốt, đái dắt ở người cao tuổi).

– Lá Trinh nữ hoàng cung 20g. Sắc uống ngày một thang, chia 2

– 3 lần uống trong ngày.

– Lá Trinh nữ hoàng cung 20g, hạt Mã đề (Xa tiền tử) 12g, Cam thảo dây 6g. sắc uống ngày một thang, chia 2 – 3 lần trong ngày.

– Lá Trinh nữ hoàng cung 20g, Huyết giác 20g, rễ cỏ xước 12g, dây Ruột gà (Ba kích sao muối 10g), Cam thảo dây 6g. Sắc uống ngày một thang, chia 2-3 lần Uống trong ngày.

Các biện pháp không dùng thuốc

Như trên đã nói, u xơ tiền liệt tuyến là một vấn đề khá phổ biến ở nam giới lớn tuổi, nếu không có triệu chứng khó chịu thì chưa cần phải điều trị bằng  thuốc hoặc can thiệp phẫu thuật mà chỉ cần theo dõi, đề phòng và thay đổi lối sống cũng có thể giúp phòng ngừa hoặc cải thiện những triệu chứng khó chịu của bệnh u xơ tiền liệt tuyến. Nếu cần, hỏi ý kiến bác sĩ chuyên khoa.

Sau đây là một số điều cần lưu ý

Về lối sống, các tài liệu y khoa khuyên đàn ông lớn tuổi có thể đề phòng hoặc làm giảm nhẹ các triệu chứng của u xơ tiền liệt tuyến bằng cách:

– Năng vận động cơ thể hàng ngày với các hoạt động thể dục thể thao, các hình thức dưỡng sinh, yoga, thiền, dịch cân kinh, với các bài tập co thắt hậu môn – niệu đạo,…

– Dùng nhiều thực phẩm rau quả tươi, uống đủ nước, nhưng hạn chế uống nước trước giờ ngủ.

– Hạn chế dùng bia rượu, cà phê, nước ngọt, nước tăng lực, thuốc lá, thịt đỏ, sữa,…

– Tránh dùng một số thuốc thông thường như thuốc kháng histamin chứa diphenhydramin và các thuốc điều trị nghẹt mũi do cảm lạnh có chứa pseudoephedrin, vì có thể gây bí tiểu.

Có thể bạn quan tâm:

Menu