Bệnh tim mạch và cao huyết áp ngày càng tăng ở người trẻ tuổi

Bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đột quỵ gây tử vong hàng đầu trên thế giới cũng như ở Việt Nam đang ngày càng tìm đến giới trẻ. Đó là thông tin được các chuyên gia tim mạch cảnh báo tại buổi tọa đàm hưởng ứng Ngày tim mạch thế giới được tổ chức tại Viện Tim mạch Quốc gia nước ta.

Xu hướng gia tăng bệnh tim mạch, cao huyết áp ở người trẻ tuổi

Các chuyên gia tim mạch cho biết, mỗi năm ở Việt Nam có khoảng 520.000 trường hợp tử vong do nguyên nhân bệnh tật trong đó tử vong do bệnh không lây nhiễm chiếm tới 73%. Đặc biệt, trong số các bệnh không lây nhiễm có tỷ lệ tử vong cao nhất thì bệnh về tim mạch vẫn đang dẫn đầu với tỷ lệ hơn 40%. Đáng báo động hơn, theo tổng kết của Viện Tim mạch Việt Nam gần đây cho thấy, cứ 4 người trên 25 tuổi có ít nhất 1 người có nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

Trên thế giới cũng vậy, ví dụ, tại Mỹ, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), mỗi năm, gần 800.000 người dân nước này bị đau tim và mắc các bệnh lý tim mạch, trong đó giới trẻ chiếm tỷ lệ khá cao. Nguồn: https://www.cdc.gov/vitalsigns/sodium/index.html

Hoặc tại Cộng hòa Séc, bệnh tim mạch là nguyên nhân của 40% số ca tử vong ở nước này. Thống kê cho thấy tại nước này, từ năm 1995 đến 2014, số bệnh nhân bị bệnh tim mạch từ 35 – 54 tuổi chiếm khoảng 13%.

Vì vậy, các chuyên gia tim mạch lưu ý, bệnh tim mạch đang có chiều hướng gia tăng ở người trẻ tuổi. Các chuyên gia cho biết trước đây, những người từ 50 tuổi trở lên mới có nguy cơ mắc bệnh tăng huyết áp, bệnh mạch vành, tai biến mạch máu não… thì nay, bệnh tim mạch, tăng huyết áp đã xuất hiện ở những người ở độ tuổi 30 – 40, thậm chí có những trường hợp mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp dưới 30 tuổi.

Chỉ riêng tại Viện Tim mạch Việt Nam, số lượng bệnh nhân trẻ từ 25 – 40 tuổi đến khám về bệnh tim mạch, tăng huyết áp và điều trị ngày càng tăng trong những năm gần đây và có khá nhiều bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp trước độ tuổi 40 đã được ghi nhận.

Nguyên nhân bệnh tim mạch, tăng huyết áp ở người trẻ tuổi

Theo các chuyên gia, hiện tượng trẻ hóa bệnh lý tim mạch ngày càng phổ biến do lối sống công nghiệp hóa khiến con người bị tăng áp lực trong công việc, thức quá khuya, không hoặc lười vận động cơ thể.

Một số trường hợp lạm dụng rượu, bia sau mỗi ngày làm việc. Bởi vì, rượu có tác động đến con đường hoạt động thông tin của não, đặc biệt tác động đến hệ điều hành thần kinh thực vật đối với hệ tim, mạch, huyết áp. Vì vậy, nếu uống rượu, bia dài ngày hoặc quá nhiều (nghiện) có thể gây tổn hại và là nguyên nhân dẫn đến các bệnh tim mạch như bệnh lý cơ tim (làm căng và nhão cơ tim); loạn nhịp tim, tim đập bất thường, hậu quả là tăng huyết áp, nguy hiểm nhất là đột quỵ, tử vong.

nguyên nhân cao huyết áp ở người trẻ tuổi

Rượu bia và thuốc lá ảnh hưởng rất xấu đến tim mạch

Hoặc giới trẻ hút thuốc lá hy vọng xả stress. Trong khi đó thuốc lá thuộc nhóm yếu tố nguy cơ hàng đầu gây các bệnh mạn tính về tim mạch. Người hút thuốc lá đang tự làm hại hệ thống mạch máu, tim của mình theo thời gian mà không hề hay biết,…

Bởi vì, khi vào cơ thể, chất nicotin sẽ kích thích sự sản sinh adrenalin tác động trực tiếp vào hệ tim mạch gây nên hiện tượng tim đập mạnh, nhịp tim nhanh, huyết áp tăng cao. Bên cạnh đó, thuốc lá làm tổn thương thành động mạch, tạo nên một lớp xơ vữa, theo thời gian, lớp xơ vữa này tích tụ lại khiến cho lòng động mạch bị thu hẹp, cản trở luồng máu lưu thông gây nên thiếu máu, đặc biệt là thiếu máu cơ tim và thiếu máu não.

Hơn thế nữa, khi mảng xơ vữa động mạch bong ra theo dòng máu đến cơ tim gây cơn đau tức ngực, nhồi máu cơ tim, đột quỵ; đến não gây tắc mạch não làm nhũn não, đột quỵ não.

Ngoài ra, khói thuốc lá còn chứa khí CO, nếu hít phải khí CO nhiều, kéo dài theo năm tháng sẽ làm lượng oxy trong máu bị sụt giảm làm cho tim phải hoạt động mạnh hơn bình thường để bù đắp lượng oxy thiếu hụt; do đó, thuốc lá có thể đưa người hút đến căn bệnh tăng huyết áp lúc nào không hay biết và để lại nhiều biến chứng nguy hiểm theo thời gian.

Đối với dinh dưỡng hàng ngày nếu giới trẻ không quan tâm, chú ý do bận rộn hoặc hăng say với công việc hoặc xem thường việc ăn, uống, vì vậy thường sử dụng nhiều loại thức ăn nhanh, dùng nhiều đạm động vật hơn đạm thực vật, ăn ít rau, ít chất xơ, thậm chí uống ít nước,…

Nên lưu ý rằng, thức ăn nhanh thường chứa rất nhiều chất béo (giàu cholesterol và triglycerid là những chất làm xơ vữa động mạch) và tinh bột (làm tăng nguy cơ béo phì, đái tháo đường). Điều này dẫn đến việc nếu ăn quá nhiều thức ăn nhanh sẽ thừa cân, béo phì, nguy cơ đường máu tăng cao kéo theo hàng loạt các nguy cơ bệnh lý liên quan đến dư thừa dinh dưỡng như tăng mỡ máu, huyết áp cao, đái tháo đường, đột quỵ, xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim.

Hơn nữa, thức ăn nhanh thường là những món ăn chứa nhiều dầu mỡ, loại dầu mỡ được chiên đi chiên lại nhiều lần sẽ phát sinh nhiều chất béo trans ảnh hưởng đến hệ tim mạch gây nên chứng bệnh như xơ vữa động mạch, viêm cơ tim,…

Mặt khác, thịt phải chiên rán trong dầu ăn ở nhiệt độ cao nên các vitamin quý giá này bị phân hủy nhanh chóng làm cho khẩu phần thức ăn nhanh càng thêm giàu năng lượng mà lại thiếu vitamin và chất xơ. Chế độ án nhiều đạm, ít vitamin và khoáng chất của thức ăn nhanh sẽ làm gia tăng các bệnh liên quan đến hệ tiêu hóa, đặc biệt là béo phì, ung thư đại tràng và ung thư ruột non.

huyết áp cao ở người trẻ tuổi

Không quan tâm đến chế độ dinh dưỡng cũng là nguyên nhân dẫn đến các bệnh tim mạch

Bên cạnh đó, thần kinh luôn căng thẳng hoặc bị áp lực nặng nề trong cuộc sống xã hội hoặc gia đình hoặc cả hai là những nguyên nhân chính dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, tăng huyết áp, thậm chí đột quỵ.

Người trẻ tuổi nên làm gì để phòng bệnh tim mạch, huyết áp, đột quỵ?

Trước hết giới trẻ cần thay đổi lối sống công nghiệp (không thức khuya, tránh căng thẳng, không vừa ăn vừa làm hoặc vừa đi làm vừa ăn…).

Hạn chế ăn các loại thức ăn nhanh, bên cạnh đó, chế độ ăn hàng ngày cần hạn chế thức ăn giàu đạm và chất béo động vật, nghèo chất xơ rau củ quả và đạm thực vật. Cần ăn nhiều rau, trái cây, uống đủ lượng nước hàng ngày.

Người đang mắc chứng mỡ máu cao cần uống thuốc giảm mỡ máu theo chỉ định của bác sĩ.

Cần hạn chế rượu bia đến mức tối đa và bỏ hẳn thuốc lá.

Cần dành thời gian vận động cơ thể bằng hình thức chơi thể thao hoặc đi bộ mỗi ngày khoảng 60 phút chia làm hai lần (sáng và chiều tối), đặc biệt là người béo phì, béo bụng (bụng phệ).

PGS.TS.BS. Bùi Khắc Hậu

Menu